Kodeks pracy. Komentarz

Kodeks pracy. Komentarz, Kazimierz Jaśkowski, Eliza Maniewska.

TOM I

Od autorów ....................................................................19
Wykaz skrótów ......................................................21
Część pierwsza
Komentarz ........................................................29

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy ......................31

Preambuła (skreślona) ............................................34

Dział pierwszy. Przepisy ogólne (art. 1 - 21) ..........................34

Rozdział I. Przepisy wstępne (art. 1 - 91) .........................................34
Rozdział II. Podstawowe zasady prawa pracy (art. 10 - 183) ...............................64
Rozdział IIa. Równe traktowanie w zatrudnieniu (art. 183a - 183e) .....................90
Rozdział IIb. Nadzór i kontrola przestrzegania prawa pracy (art. 184 - 185) ..............................95
Rozdział III. (art. 19 - 21) (skreślony) .............................................97

Dział drugi. Stosunek pracy (art. 22 - 77) ..............................97

Rozdział I. Przepisy ogólne (art. 22 - 24) ..............................97
Rozdział II. Umowa o pracę (art. 25 - 67) ...................................................126
Oddział 1. Zawarcie umowy o pracę (art. 25 - 292) ............................ 126
Oddział 2. Przepisy ogólne o rozwiązaniu umowy o pracę (art. 30 - 31) ........ 144
Oddział 3. Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem (art. 32 - 43) ...................... 152
Oddział 4. Uprawnienia pracownika w razie nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę (art. 44 - 51) .................... 180
Oddział 5. Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia (art. 52 - 55) ........................ 202
Oddział 6. Uprawnienia pracownika w razie niezgodnego z prawem rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę bez wypowiedzenia (art. 56 - 61) .............................. 219
Oddział 6a. Uprawnienia pracodawcy w razie nieuzasadnionego rozwiązania przez pracownika umowy o pracę bez wypowiedzenia (art. 611 - 62) .............................. 228
Oddział 7. Wygaśnięcie umowy o pracę (art. 63 - 67) ........................................ 231
Rozdział IIa. Warunki zatrudnienia pracowników skierowanych do pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z państwa będącego członkiem Unii Europejskiej (art. 671 - 673) .............238
Rozdział III. Stosunek pracy na podstawie powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę (art. 68 - 77) .....................240
Oddział 1. Stosunek pracy na podstawie powołania (art. 68 - 72) ................... 240
Oddział 2. Stosunek pracy na podstawie wyboru (art. 73 - 75) ........................ 253
Oddział 3. Stosunek pracy na podstawie mianowania (art. 76) ...................... 258
Oddział 4. Stosunek pracy na podstawie spółdzielczej umowy o pracę (art. 77) .................259

Dział trzeci. Wynagrodzenie za pracę i inne świadczenia (art. 771 - 93) ..........261

Rozdział I. Ustalanie wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń związanych z pracą (art. 771 - 775) ..................261
Rozdział Ia. Wynagrodzenie za pracę (art. 78 - 83) .............................................272
Rozdział II. Ochrona wynagrodzenia za pracę (art. 84 - 91) .............................281
Rozdział III. Świadczenia przysługujące w okresie czasowej niezdolności do pracy (art. 92) ....................298
Rozdział IIIa. Odprawa rentowa lub emerytalna (art. 921) ..............................301
Rozdział IV. Odprawa pośmiertna (art. 93) .........................................................305

Dział czwarty. Obowiązki pracodawcy i pracownika (art. 94 - 1131) ......308

Rozdział I. Obowiązki pracodawcy (art. 94 - 99) ...................................308
Rozdział II. Obowiązki pracownika (art. 100 - 101) .................................335
Rozdział IIa. Zakaz konkurencji (art. 1011 - 1014) ...........................................340
Rozdział III. Kwalifikacje zawodowe pracowników (art. 102 - 103) ................357
Rozdział IV. Regulamin pracy (art. 104 - 1044) .........................................360
Rozdział V. Nagrody i wyróżnienia (art. 105 - 107) .................................367
Rozdział VI. Odpowiedzialność porządkowa pracowników (art. 108 - 1131) .................368

Dział piąty. Odpowiedzialność materialna pracowników (art. 114 - 127) .............................379

Rozdział I. Odpowiedzialność pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy (art. 114 - 123) .........................379
Rozdział II. Odpowiedzialność za mienie powierzone pracownikowi (art. 124 - 127) ............................393

Dział szósty. Czas pracy (art. 128 - 151) .............................402

Rozdział I. Przepisy ogólne (art. 128) ........................................................402
Rozdział II. Normy i ogólny wymiar czasu pracy (art. 129 - 131) .....................407
Rozdział III. Okresy odpoczynku (art. 132 - 134) .............................................413
Rozdział IV. Systemy i rozkłady czasu pracy (art. 135 - 150) .........................417
Rozdział V. Praca w godzinach nadliczbowych (art. 151 - 1516) ...................434
Rozdział VI. Praca w porze nocnej (art. 1517 - 1518) .......................................453
Rozdział VII. Praca w niedziele i święta (1519 - 15112) ...................................45

Dział siódmy. Urlopy pracownicze (art. 152 - 175) ....................................461

Rozdział I. Urlopy wypoczynkowe (art. 152 - 173) ..............................461
Rozdział II. Urlopy bezpłatne (art. 174 - 175) .....................................494

Dział ósmy. Uprawnienia pracowników związane z rodzicielstwem (art. 176 - 1891) .................499

Dział dziewiąty. Zatrudnianie młodocianych (art. 190 - 206) ..................533

Rozdział I. Przepisy ogólne (art. 190 - 193) ..............................................533
Rozdział II. Zawieranie i rozwiązywanie umów o pracę w celu przygotowania zawodowego (art. 194 - 196)......................542
Rozdział III. Dokształcanie (art. 197 - 200) ............................................................545
Rozdział IIIa. Zatrudnianie młodocianych w innym celu niż przygotowanie zawodowe (art. 2001 - 2002) ........................546
Rozdział IV. Szczególna ochrona zdrowia (art. 201 - 204) ..................................549
Rozdział V. Urlopy wypoczynkowe (art. 205) .......................................555
Rozdział VI. Rzemieślnicze przygotowanie zawodowe (art. 206) ..................557

Dział dziesiąty. Bezpieczeństwo i higiena pracy (art. 207 - 23715) ...........557

Rozdział I. Podstawowe obowiązki pracodawcy (art. 207 - 209) ......................557
Rozdział II. Prawa i obowiązki pracownika (art. 210 - 212) ...............................561
Rozdział III. Obiekty budowlane i pomieszczenia pracy (art. 213 - 214) ........567
Rozdział IV. Maszyny i inne urządzenia techniczne (art. 215 - 219) ................568
Rozdział V. Czynniki oraz procesy pracy stwarzające szczególne zagrożenie dla zdrowia lub życia (art. 220 - 225) ..............570
Rozdział VI. Profilaktyczna ochrona zdrowia (art. 226 - 233) ...........................576
Rozdział VII. Wypadki przy pracy i choroby zawodowe (art. 234 - 2371) .......587
Rozdział VIII. Szkolenie (art. 2372 - 2375) ...........................................602
Rozdział IX. Środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze (art. 2376 - 23710) ...................................603
Rozdział X. Służba bezpieczeństwa i higieny pracy (art. 23711) .......................607v Rozdział XI. Konsultacje w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz komisja bezpieczeństwa i higieny pracy (art. 23711a - 23713a) ..............611
Rozdział XII. Obowiązki organów sprawujących nadzór nad przedsiębiorstwami lub innymi jednostkami organizacyjnymi państwowymi albo samorządowymi (art. 23714) ...........616
Rozdział XIII. Przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące wykonywania prac w różnych gałęziach pracy (art. 23715) ..............616

Dział jedenasty. Układy zbiorowe pracy (art. 238 - 24130) .........................617

Rozdział I. Przepisy ogólne (art. 238 - 24113) .................................617
Rozdział II. Ponadzakładowy układ zbiorowy pracy (art. 24114 - 24121) ..........650
Rozdział III. Zakładowy układ zbiorowy pracy (art. 24122 - 24130)....................665

Dział dwunasty. Rozpatrywanie sporów o roszczenia ze stosunku pracy (art. 242 - 280) .................680

Rozdział I. Przepisy ogólne (art. 242 - 243) .......................................680
Rozdział II. Postępowanie pojednawcze (art. 244 - 261) ............................681
Rozdział III. Sądy pracy (art. 262 - 280) ...................................................684

Dział trzynasty. Odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko prawom pracownika (art. 281 - 290) ......................702

Rozdział II. (art. 284 - 2901) (skreślony) ...........................708

Dział czternasty. Przedawnienie roszczeń (art. 291 - 295) .............708

Dział czternasty a. (art. 2951 - 2952) (uchylony) .................................718

Dział piętnasty. Przepisy końcowe (art. 296 - 305) .......................718

Wzory oświadczeń woli stron stosunku pracy i dokumentów związanych ze stosunkiem pracy .....................737

Kwestionariusz osobowy dla osoby ubiegającej się o zatrudnienie ...............738
Kwestionariusz osobowy dla pracownika ..........................................740
Umowa o pracę ...........................................................741
Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem ....................................743
Rozwiązanie umowy o pracę z zastosowaniem skróconego okresu wypowiedzenia ..............744
Wypowiedzenie warunków umowy o pracę ......................................745
Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia ................................747
Świadectwo pracy .......................................748

Ustawy nowelizujące kodeks pracy ......................................753

Ustawa z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw ............................753
Ustawa z dnia 9 listopada 2000 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw .......................................761
Ustawa z dnia 26 lipca 2002 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw ............................764
Ustawa z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw .....................767
Ustawa z dnia 23 czerwca 2006 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej .................................769
Ustawa z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy ................770
Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa ...............................771

Część druga
Ustawy towarzyszące z orzecznictwem .............................773

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. .....................775
Konwencja MOP nr 87 - dotycząca wolności związkowej i ochrony praw związkowych .........................................790
Konwencja MOP nr 98 - dotycząca stosowania zasad prawa organizowania się i rokowań zbiorowych ........................794
Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych ...............................797
Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców ........................840
Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych ...................................847
Ustawa z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno - Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego ....................859
Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw ............................................871
Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników ..................................894
Ustawa z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy .........................904
Ustawa z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy .............................923
Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych .....................949
Ustawa z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę ......................961
Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy .............968
Ustawa z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych .....................972
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie ................................................982
Ustawa z dnia 7 kwietnia 2006 r. o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji ...............................986

Indeks rzeczowy .......................999

TOM II

Słowo wstępne .............................................19
Wykaz skrótów ......................................21
Część trzecia
Europejskie prawo pracy ........................................29

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską (art. 2, art. 136-145) .............. 31

Swoboda przepływu pracowników .......................................31

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską (art. 39 i 49) ........................... 31
Traktat o Przystąpieniu (załącznik XII) .................................69
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1612/68 z dnia 15 października 1968 r. w sprawie swobodnego przepływu pracowników wewnątrz Wspólnoty .............................................................. 85
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium Państw Członkowskich, zmieniająca rozporządzenie (EWG) nr 1612/68 i uchylająca dyrektywy 64/221/EWG, 68/360/EWG, 72/194/EWG, 73/148/EWG, 75/34/EWG, 75/35/EWG, 90/364/EWG, 90/365/EWG i 93/96/EWG (2004/38/WE) ................................... 129
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 1996 r. dotycząca delegowania pracowników w ramach świadczenia usług (96/71/WE).......................................... 195

Równość traktowania kobiet i mężczyzn .....................................221

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską (art. 137 i 141) ..................... 221
Dyrektywa Rady z dnia 10 lutego 1975 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich dotyczących stosowania zasady równości wynagrodzeń dla mężczyzn i kobiet (75/117/EWG) .............................................. 237
Dyrektywa Rady z dnia 9 lutego 1976 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w zakresie dostępu do zatrudnienia, kształcenia i awansu zawodowego oraz warunków pracy (76/207/EWG) ................................................. 249
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 września 2002 r. zmieniająca dyrektywę Rady 76/207/EWG w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania mężczyzn i kobiet w zakresie dostępu do zatrudnienia, kształcenia i awansu zawodowego oraz warunków pracy (2002/73/WE) .......................281
Dyrektywa Rady z dnia 15 grudnia 1997 r. dotycząca ciężaru dowodu w sprawach dyskryminacji ze względu na płeć (97/80/WE) .....................295
Dyrektywa Rady z dnia 11 grudnia 1986 r. w sprawie stosowania zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn pracujących na własny rachunek, w tym w rolnictwie, oraz w sprawie ochrony kobiet pracujących na własny rachunek w okresie ciąży i macierzyństwa (86/613/EWG) .............................309
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy (wersja przeredagowana) (2006/54/WE) .....................321

Równe traktowanie pracowników................................387

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską (art. 12 i 13) ..............................387
Dyrektywa Rady z dnia 29 czerwca 2000 r. wprowadzająca w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne (2000/43/WE) ......................390
Dyrektywa Rady z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiająca ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (2000/78/WE) ...........................417

Praca w niepełnym wymiarze ...................................453

Dyrektywa Rady z dnia 15 grudnia 1997 r. dotycząca Porozumienia ramowego dotyczącego pracy w niepełnym wymiarze godzin zawartego przez Europejską Unię Konfederacji Przemysłowych i Pracodawców (UNICE), Europejskie Centrum Przedsiębiorstw Publicznych (CEEP) oraz Europejską Konfederację Związków Zawodowych (ETUC) (97/81/WE) .......................... 453

Praca na czas określony ........................................485

Dyrektywa Rady z dnia 28 czerwca 1999 r. dotycząca Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony, zawartego przez Europejską Unię Konfederacji Przemysłowych i Pracodawców (UNICE), Europejskie Centrum Przedsiębiorstw Publicznych (CEEP) oraz Europejską Konfederację Związków Zawodowych (ETUC) (99/70/WE) .................. 485

Informacja i konsultacja pracowników .............................519

Dyrektywa Rady z dnia 14 października 1991 r. w sprawie obowiązku pracodawcy dotyczącym informowania pracowników o warunkach stosowanych do umowy lub stosunku pracy (91/533/EEC) .......................519
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 marca 2002 r. ustanawiająca ogólne ramowe warunki informowania i przeprowadzania konsultacji z pracownikami we Wspólnocie Europejskiej (2002/14/WE) ...............................................536

Zmiana pracodawcy ..................................563

Dyrektywa Rady z dnia 12 marca 2001 r. w sprawie zbliżania ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do ochrony praw pracowniczych w przypadku przejęcia przedsiębiorstw, zakładów lub części przedsiębiorstw lub zakładów (2001/23/WE) ............563

Zwolnienia grupowe .........................................597

Dyrektywa Rady z dnia 20 lipca 1998 r. w sprawie zbliżania ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do zwolnień grupowych (98/59/WE) ........................... 597

Niewypłacalność pracodawcy .....................................629

Dyrektywa Rady z dnia 20 października 1980 r. w sprawie ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności ich pracodawcy (80/987/EWG) .....................................629
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 września 2002 r. zmieniająca dyrektywę Rady 80/987/EWG w sprawie zbliżania ustawodawstw Państw Członkowskich dotyczących ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy (2002/74/WE) ..............649

Czas pracy i urlop wypoczynkowy.....................................659

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy (2003/88/WE) ...........................................659

Ochrona macierzyństwa ...........................................715

Dyrektywa Rady z dnia 19 października 1992 r. w sprawie wprowadzenia środków służących wspieraniu poprawy w miejscu pracy bezpieczeństwa i zdrowia pracownic w ciąży, pracownic, które niedawno rodziły i pracownic karmiących piersią (dziesiąta dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) (92/85/EWG) ........................715

Urlop rodzicielski ...........................................743

Dyrektywa Rady z dnia 3 czerwca 1996 r. w sprawie porozumienia ramowego dotyczącego urlopu rodzicielskiego zawartego przez UNICE, CEEP oraz ETUC (96/34/WE) ...............743

Młodzi pracownicy ..............................................767

Dyrektywa Rady z dnia 22 czerwca 1994 r. w sprawie ochrony pracy osób młodych (94/33/WE) ...................767

Bezpieczeństwo i ochrona zdrowia pracowników ..................................804

Dyrektywa Rady z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy (89/391/EWG) ..........................804

Indeks rzeczowy ...................................849