Strona
główna
0
pozycje
za
łączną
kwotę:
0.00zł.
Szukaj
|
|||||||||
|
|||||||||
Powiększ okładkę
Spis treści
OPIS
Stan prawny na 15.04.2007 r.
Najlepszy komentarz na rynku!
Podatek od wartości dodanej to jeden z najważniejszych aktów prawnych stosowanych w praktyce obrotu gospodarczego.Komentarz, który oddajemy w Państwa ręce uwzględnia najważniejsze akty prawne - także unijne - dotyczące VAT:
dyrektywę 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dotychczas: VI dyrektywa) oraz rozporządzenie Rady (WE) z dnia 17 października 2005 r. ustanawiające środki wykonawcze do dyrektywy 77/388/EWG w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej.
Komentarz zaopatrzono w tabelę powiązań pomiędzy I i VI dyrektywą VAT a nową dyrektywą VAT z 2006 r. W tabeli wskazano różnice pomiędzy dotychczasowymi a nowymi przepisami wspólnotowymi. Tabelaryczne porównanie poprzednio i obecnie obowiązujących przepisów znacznie ułatwi korzystanie z publikacji.
WYWIADY, ARTYKUŁY:
Zapraszamy do przeczytania wywiadu z autorem Adamem Bartosiewiczem [więcej]
Patron prasowy :
Szczegóły towaru
ISBN: 978-83-7526-194-3 , Oprawa: oprawa twarda , Format: B5 , s.1398
Rodzaj: komentarz , Medium: książki (WKP)
Dział: PRAWO / prawo finansowe / VAT
Kod: KAM-0606:W02D02
Miejsce wydania: Warszawa
"Od 1 czerwca 2005 r. poprzez zmianę przepisów ustawodawca odesłał do odpowiedniego
stosowania dla celów ustalania podstawy opodatkowania w wewnątrzwspólnotowych nabyciach przepisu art. 29 ust. 4 ustawy VAT. Ten ostatni określa elementy niewchodzące do podstawy opodatkowania czynności dokonywanych w obrocie krajowym. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem obrót zmniejsza się o kwoty udokumentowanych, prawnie dopuszczalnych i obowiązkowych rabatów (bonifikat, opustów, uznanych reklamacji i skont) i o wartość zwróconych towarów, zwróconych kwot nienależnych w rozumieniu przepisów o cenach oraz zwróconych kwot dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, a także kwot wynikających z dokonanych korekt faktur. Odpowiednie stosowanie powyższego przepisu będzie oznaczać, że podstawa opodatkowania dla wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów nie będzie obejmować:
udokumentowanych, prawnie dopuszczalnych i obowiązkowych rabatów (bonifikat,
opustów, uznanych reklamacji i skont);
wartości zwróconych towarów;
kwot wynikających z korekt faktur (oczywiście w przypadku, gdy korekta wynika
ze zwrotu towarów czy rabatu, podstawę opodatkowania obniża się tylko
jednokrotnie).
W przypadku obrotu wewnątrzwspólnotowego nie będziemy raczej mieli do czynienia z kwotami nienależnymi w rozumieniu ustawy o cenach (zresztą tak czy inaczej nie są one objęte podstawą opodatkowania, która zawsze obejmuje tylko kwoty należne).
Powyższa nowelizacja ma charakter precyzujący. W istocie bowiem skutki, jakie wynikają z odpowiedniego stosowania przepisu art. 29 ust. 4 ustawy VAT można było wyciągnąć z ogólnej zasady, że podstawa opodatkowania dla wewnątrzwspólnotowego nabycia obejmuje tylko kwotę ostatecznie należną dostawcy (tzn. jaką nabywający jest obowiązany zapłacić).
Art. 32. 1. W przypadku gdy:
1) na kupującego zostały nałożone ograniczenia w dysponowaniu lub używaniu towaru, wynikające z umowy, z wyjątkiem przypadków, gdy ograniczenia są wymagane na podstawie odrębnych przepisów lub zostały nałożone na podstawie orzeczenia sądu albo decyzji administracyjnej;
2) dostawa lub cena towaru jest uzależniona od spełnienia dodatkowego świadczenia, którego wpływu na wartość towaru nie można ustalić;
3) między nabywcą a dostawcą istnieje związek, o którym mowa w ust. 2 - organ podatkowy określa wysokość obrotu na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na danym rynku w dniu wykonania świadczenia, pomniejszonych o podatek, jeżeli okaże się, że przypadki te miały wpływ na ustalenie ceny.
2. Związek, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, istnieje, gdy między kontrahentami lub osobami pełniącymi u kontrahentów funkcje zarządzające, nadzorcze lub kontrolne zachodzą powiązania o charakterze rodzinnym lub z tytułu przysposobienia, kapitałowym, majątkowym lub wynikające ze stosunku pracy. Związek ten istnieje także, gdy którakolwiek z wymienionych osób łączy funkcje zarządzające, nadzorcze lub kontrolne u kontrahentów.
3. Przez powiązania rodzinne, o których mowa w ust. 2, rozumie się małżeństwo oraz pokrewieństwo lub powinowactwo do drugiego stopnia.
4. Przez powiązania kapitałowe, o których mowa w ust. 2, rozumie się sytuację, w której jedna z osób lub jeden z kontrahentów posiada prawo głosu wynoszące co najmniej 5% wszystkich praw głosu lub dysponuje bezpośrednio lub pośrednio takim prawem.
5. Przepisy ust. 1-4 nie mają zastosowania w przypadku transakcji zawieranych pomiędzy podmiotami powiązanymi, w odniesieniu do których właściwy organ podatkowy, na podstawie ustawy - Ordynacja podatkowa, wydał decyzję o uznaniu prawidłowości wyboru i stosowania metody ustalania ceny transakcyjnej między podmiotami powiązanymi.
Uwagi ogólne
1. Przepisy art. 32 ustawy przewidują sytuacje, gdy wysokość obrotu (a co za tym idzie podstawa opodatkowania) jest określana przez organ podatkowy. Jest to wyjątkowa sytuacja, gdyż podstawą opodatkowania nie jest w tym wypadku kwota należna z tytułu sprzedaży, lecz kwota wynikająca z decyzji organu podatkowego. Należy jednak podkreślić, że decyzja ta ma charakter deklaratoryjny ("organ określa"), a w konsekwencji określenie przez organ podatkowy obrotu w wysokości innej niż to zostało przyjęte przez podatników może prowadzić do powstania zaległości podatkowej. Potwierdziło to Ministerstwo Finansów w piśmie z 9 kwietnia 1996 r. (PP3-8218-517/96/MR, Serwis Podatkowy 1999, nr 2, s. 62), w którym wyjaśniło, że "zobowiązanie podatkowe w tym przypadku powstaje (...) z chwilą zaistnienia okoliczności, z którymi przepisy prawa łączą powstanie tego zobo- wiązania. Decyzja ta ze względu na sposób ustalania podstawy opodatkowania ma charakter decyzji deklaratoryjnej. Zobowiązanie określone jest bowiem na dzień wykonania czynności podlegającej opodatkowaniu, tylko w innej kwocie niż wynika to z dokumentacji podatnika". Zaległość podatkowa powstanie, jeśli na skutek wydania decyzji powstanie u podatnika lub ulegnie powiększeniu nadwyżka podatku należnego nad naliczonym. Zaległość podatkowa powstanie także w wypadku, gdy na skutek decyzji wydanej przez organ na podstawie art. 32 ustawy zmniejszeniu ulegnie różnica podatku naliczonego nad podatkiem należnym. Należy uznać, że decyzje w niniejszych sprawach mogą wydawać także organa kontroli skarbowej. Jest to bowiem sprawa, w której ustalenia dotyczą podatków, których określanie lub ustalanie należy do właściwości naczelników urzędów skarbowych (art. 24 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kontroli skarbowej). Nie ma również żadnych przesłanek o charakterze funkcjonalnym, które wykluczałyby kompetencje organów kontroli skarbowej.
2. Komentowana regulacja jest odpowiednikiem przepisów art. 17 ustawy z 1993 r. Możliwość określenia wysokości obrotu pozwala organom podatkowym przeciwdziałać przypadkom, gdy rzeczywista wartość transakcji nie odpowiada jej wartości określonej przez strony. Trzeba jednak zauważyć, że obecnie - z uwagi na to, że nowa ustawa mimo wszystko realizuje zasadę neutralności podatku, a także spójnie określa miejsca świadczenia czynności opodatkowanych - ewentualne "przerzucanie obrotów" pozbawione już jest większego praktycznego znaczenia. Należy zwrócić uwagę, że przepis ten, jako przepis wyjątkowy nie może być interpretowany rozszerzająco - jakakolwiek analogia jest w przypadku stosowania art. 32 ustawy zabroniona (tak też NSA w wyroku z dnia 26 maja 1998 r., I SA/Łd 335/97, niepubl., dotyczącym podobnych przepisów ustawy z 1993 r.). Wskazać trzeba, że szacowanie obrotu na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy stanowi odrębną (od sankcji określonych w art. 109 ustawy) i samodzielną "sankcję". Tym samym stosowanie tego przepisu dla ustalenia zobowiązania podatkowego wyłącza możliwość zastosowania sankcji określonych w art. 109 ustawy. Nadal aktualny pozostaje pogląd wyrażony w orzeczeniu NSA z dnia 11 sierpnia 1999 r. (I SA/Ka 7/98, niepubl.).
3. Do 13 sierpnia 2006 r. w przepisach wspólnotowych nie było odpowiednika przepisów art. 32 ustawy. Tego rodzaju regulacja mogła zostać wówczas wprowadzona jedynie w ramach tzw. środka specjalnego. Możliwości takiej Polska nie uzyskała, co oznaczało sprzeczność komentowanego artykułu z przepisami wspólnotowymi. Przyznano to zresztą w toku prac parlamentarnych (zob. opinię wydaną przez Urząd Komitetu Integracji Europejskiej w dniu 16 stycznia 2004 r., druk sejmu IV Kadencji nr 2399-x, www.sejm.gov.pl). Z dniem 13 sierpnia 2006 r. weszła w życie dyrektywa Rady 2006/69/WE z dnia 24 lipca 2006 r. zmieniająca dyrektywę 77/388/EWG w odniesieniu do niektórych środków w celu uproszczenia procedury obciążania podatkiem od wartości dodanej i pomocy w zwalczaniu uchylania się od opodatkowania lub unikania opodatkowania oraz uchylająca niektóre decyzje przyznające odstępstwa. Na mocy tej dyrektywy uzupełniono art. 11 (część A) VI dyrektywy o regulacje umożliwiające państwom członkowskim szacowanie w niektórych przypadkach podstawy opodatkowania. Przewiduje się bowiem, że w celu zapobieżenia uchylaniu się od opodatkowania lub unikaniu opodatkowania państwa członkowskie mogą podjąć środki, aby zapewnić, że podstawą opodatkowania w odniesieniu do dostawy towarów lub usług jest wartość wolnorynkowa. Możliwość ta stosowana jest wyłącznie w odniesieniu do transakcji dostaw towarów i usług, wiążących się z powiązaniami o charakterze rodzinnym lub innymi bliskimi powiązaniami o charakterze osobistym, powiązaniami organizacyjnymi, własnościowymi, w zakresie członkostwa, finansowymi lub prawnymi określonymi przez państwo członkowskie. Do tych celów powiązania prawne mogą obejmować relacje między pracodawcą a pracownikiem lub członkami rodziny pracownika albo wszelkimi innymi blisko związanymi osobami.
Opisana możliwość może zostać zastosowana wyłącznie w przypadku gdy:
a) wynagrodzenie jest niższe od wartości wolnorynkowej i odbiorca dostawy nie ma pełnego prawa do odliczenia;
b) wynagrodzenie jest niższe od wartości wolnorynkowej, zaś dostawca ma częściowe prawo do odliczenia podatku, a sama czynność podlega zwolnieniu;
c) wynagrodzenie jest wyższe od wartości wolnorynkowej i dostawca nie ma pełnego prawa do odliczenia.
Państwa członkowskie informują unijny Komitet ds. podatku od wartości dodanej o wszelkich nowych środkach krajowych przyjętych na podstawie niniejszych przepisów.
Analogiczne rozwiązania zawarte są w art. 80 dyrektywy VAT z 2006 r.
4. Mając powyższe na uwadze, zauważyć należy, że przepisy komentowanego artykułu w części są zgodne z prawem wspólnotowym."
(więcej w Komentarzu VAT)
W przypadku obrotu wewnątrzwspólnotowego nie będziemy raczej mieli do czynienia z kwotami nienależnymi w rozumieniu ustawy o cenach (zresztą tak czy inaczej nie są one objęte podstawą opodatkowania, która zawsze obejmuje tylko kwoty należne).
Powyższa nowelizacja ma charakter precyzujący. W istocie bowiem skutki, jakie wynikają z odpowiedniego stosowania przepisu art. 29 ust. 4 ustawy VAT można było wyciągnąć z ogólnej zasady, że podstawa opodatkowania dla wewnątrzwspólnotowego nabycia obejmuje tylko kwotę ostatecznie należną dostawcy (tzn. jaką nabywający jest obowiązany zapłacić).
Art. 32. 1. W przypadku gdy:
1) na kupującego zostały nałożone ograniczenia w dysponowaniu lub używaniu towaru, wynikające z umowy, z wyjątkiem przypadków, gdy ograniczenia są wymagane na podstawie odrębnych przepisów lub zostały nałożone na podstawie orzeczenia sądu albo decyzji administracyjnej;
2) dostawa lub cena towaru jest uzależniona od spełnienia dodatkowego świadczenia, którego wpływu na wartość towaru nie można ustalić;
3) między nabywcą a dostawcą istnieje związek, o którym mowa w ust. 2 - organ podatkowy określa wysokość obrotu na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na danym rynku w dniu wykonania świadczenia, pomniejszonych o podatek, jeżeli okaże się, że przypadki te miały wpływ na ustalenie ceny.
2. Związek, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, istnieje, gdy między kontrahentami lub osobami pełniącymi u kontrahentów funkcje zarządzające, nadzorcze lub kontrolne zachodzą powiązania o charakterze rodzinnym lub z tytułu przysposobienia, kapitałowym, majątkowym lub wynikające ze stosunku pracy. Związek ten istnieje także, gdy którakolwiek z wymienionych osób łączy funkcje zarządzające, nadzorcze lub kontrolne u kontrahentów.
3. Przez powiązania rodzinne, o których mowa w ust. 2, rozumie się małżeństwo oraz pokrewieństwo lub powinowactwo do drugiego stopnia.
4. Przez powiązania kapitałowe, o których mowa w ust. 2, rozumie się sytuację, w której jedna z osób lub jeden z kontrahentów posiada prawo głosu wynoszące co najmniej 5% wszystkich praw głosu lub dysponuje bezpośrednio lub pośrednio takim prawem.
5. Przepisy ust. 1-4 nie mają zastosowania w przypadku transakcji zawieranych pomiędzy podmiotami powiązanymi, w odniesieniu do których właściwy organ podatkowy, na podstawie ustawy - Ordynacja podatkowa, wydał decyzję o uznaniu prawidłowości wyboru i stosowania metody ustalania ceny transakcyjnej między podmiotami powiązanymi.
Uwagi ogólne
1. Przepisy art. 32 ustawy przewidują sytuacje, gdy wysokość obrotu (a co za tym idzie podstawa opodatkowania) jest określana przez organ podatkowy. Jest to wyjątkowa sytuacja, gdyż podstawą opodatkowania nie jest w tym wypadku kwota należna z tytułu sprzedaży, lecz kwota wynikająca z decyzji organu podatkowego. Należy jednak podkreślić, że decyzja ta ma charakter deklaratoryjny ("organ określa"), a w konsekwencji określenie przez organ podatkowy obrotu w wysokości innej niż to zostało przyjęte przez podatników może prowadzić do powstania zaległości podatkowej. Potwierdziło to Ministerstwo Finansów w piśmie z 9 kwietnia 1996 r. (PP3-8218-517/96/MR, Serwis Podatkowy 1999, nr 2, s. 62), w którym wyjaśniło, że "zobowiązanie podatkowe w tym przypadku powstaje (...) z chwilą zaistnienia okoliczności, z którymi przepisy prawa łączą powstanie tego zobo- wiązania. Decyzja ta ze względu na sposób ustalania podstawy opodatkowania ma charakter decyzji deklaratoryjnej. Zobowiązanie określone jest bowiem na dzień wykonania czynności podlegającej opodatkowaniu, tylko w innej kwocie niż wynika to z dokumentacji podatnika". Zaległość podatkowa powstanie, jeśli na skutek wydania decyzji powstanie u podatnika lub ulegnie powiększeniu nadwyżka podatku należnego nad naliczonym. Zaległość podatkowa powstanie także w wypadku, gdy na skutek decyzji wydanej przez organ na podstawie art. 32 ustawy zmniejszeniu ulegnie różnica podatku naliczonego nad podatkiem należnym. Należy uznać, że decyzje w niniejszych sprawach mogą wydawać także organa kontroli skarbowej. Jest to bowiem sprawa, w której ustalenia dotyczą podatków, których określanie lub ustalanie należy do właściwości naczelników urzędów skarbowych (art. 24 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kontroli skarbowej). Nie ma również żadnych przesłanek o charakterze funkcjonalnym, które wykluczałyby kompetencje organów kontroli skarbowej.
2. Komentowana regulacja jest odpowiednikiem przepisów art. 17 ustawy z 1993 r. Możliwość określenia wysokości obrotu pozwala organom podatkowym przeciwdziałać przypadkom, gdy rzeczywista wartość transakcji nie odpowiada jej wartości określonej przez strony. Trzeba jednak zauważyć, że obecnie - z uwagi na to, że nowa ustawa mimo wszystko realizuje zasadę neutralności podatku, a także spójnie określa miejsca świadczenia czynności opodatkowanych - ewentualne "przerzucanie obrotów" pozbawione już jest większego praktycznego znaczenia. Należy zwrócić uwagę, że przepis ten, jako przepis wyjątkowy nie może być interpretowany rozszerzająco - jakakolwiek analogia jest w przypadku stosowania art. 32 ustawy zabroniona (tak też NSA w wyroku z dnia 26 maja 1998 r., I SA/Łd 335/97, niepubl., dotyczącym podobnych przepisów ustawy z 1993 r.). Wskazać trzeba, że szacowanie obrotu na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy stanowi odrębną (od sankcji określonych w art. 109 ustawy) i samodzielną "sankcję". Tym samym stosowanie tego przepisu dla ustalenia zobowiązania podatkowego wyłącza możliwość zastosowania sankcji określonych w art. 109 ustawy. Nadal aktualny pozostaje pogląd wyrażony w orzeczeniu NSA z dnia 11 sierpnia 1999 r. (I SA/Ka 7/98, niepubl.).
3. Do 13 sierpnia 2006 r. w przepisach wspólnotowych nie było odpowiednika przepisów art. 32 ustawy. Tego rodzaju regulacja mogła zostać wówczas wprowadzona jedynie w ramach tzw. środka specjalnego. Możliwości takiej Polska nie uzyskała, co oznaczało sprzeczność komentowanego artykułu z przepisami wspólnotowymi. Przyznano to zresztą w toku prac parlamentarnych (zob. opinię wydaną przez Urząd Komitetu Integracji Europejskiej w dniu 16 stycznia 2004 r., druk sejmu IV Kadencji nr 2399-x, www.sejm.gov.pl). Z dniem 13 sierpnia 2006 r. weszła w życie dyrektywa Rady 2006/69/WE z dnia 24 lipca 2006 r. zmieniająca dyrektywę 77/388/EWG w odniesieniu do niektórych środków w celu uproszczenia procedury obciążania podatkiem od wartości dodanej i pomocy w zwalczaniu uchylania się od opodatkowania lub unikania opodatkowania oraz uchylająca niektóre decyzje przyznające odstępstwa. Na mocy tej dyrektywy uzupełniono art. 11 (część A) VI dyrektywy o regulacje umożliwiające państwom członkowskim szacowanie w niektórych przypadkach podstawy opodatkowania. Przewiduje się bowiem, że w celu zapobieżenia uchylaniu się od opodatkowania lub unikaniu opodatkowania państwa członkowskie mogą podjąć środki, aby zapewnić, że podstawą opodatkowania w odniesieniu do dostawy towarów lub usług jest wartość wolnorynkowa. Możliwość ta stosowana jest wyłącznie w odniesieniu do transakcji dostaw towarów i usług, wiążących się z powiązaniami o charakterze rodzinnym lub innymi bliskimi powiązaniami o charakterze osobistym, powiązaniami organizacyjnymi, własnościowymi, w zakresie członkostwa, finansowymi lub prawnymi określonymi przez państwo członkowskie. Do tych celów powiązania prawne mogą obejmować relacje między pracodawcą a pracownikiem lub członkami rodziny pracownika albo wszelkimi innymi blisko związanymi osobami.
Opisana możliwość może zostać zastosowana wyłącznie w przypadku gdy:
a) wynagrodzenie jest niższe od wartości wolnorynkowej i odbiorca dostawy nie ma pełnego prawa do odliczenia;
b) wynagrodzenie jest niższe od wartości wolnorynkowej, zaś dostawca ma częściowe prawo do odliczenia podatku, a sama czynność podlega zwolnieniu;
c) wynagrodzenie jest wyższe od wartości wolnorynkowej i dostawca nie ma pełnego prawa do odliczenia.
Państwa członkowskie informują unijny Komitet ds. podatku od wartości dodanej o wszelkich nowych środkach krajowych przyjętych na podstawie niniejszych przepisów.
Analogiczne rozwiązania zawarte są w art. 80 dyrektywy VAT z 2006 r.
4. Mając powyższe na uwadze, zauważyć należy, że przepisy komentowanego artykułu w części są zgodne z prawem wspólnotowym."
(więcej w Komentarzu VAT)
Do schowka
poleć znajomym
Formularz zamówienia
drukuj